Search This Blog

Loading...

Tuesday, 9 September 2014

هیپوگلیسمی

یکی از رسوم رایج در بین برخی از ما ایرانی ها پنهان کاری در مواجه شدن با بیماری است. نمی خواهم به دلایل این رفتار بپردازم یا در مورد خوب یا بد بودن این رسم به قضاوت بنشینم. ولی از آنجا که گاهی  در برخی از بیماری ها نیاز به هشیاری و کمک افراد خانواده واطرافیان می باشد، پنهان کاری نه تنها صحیح نیست بلکه می تواند خطرناک هم باشد. مثلا بیمارانی که مبتلا به بیماری دیابت هستند گاهی میزان  قند خونشان کم می شود و در صورت عدم توجه سریع ممکن است در وضعیت خطرناکی قرار بگیرند. آگاهی از علائم پایین افتادن قند خون و راههای مقابله با آن هم برای بیمار و هم اطرافیان وی ضروری است

ابتدا بهتر است با تعریفی از هیپوگلیسمی1 شروع کنیم
  هر گاه قند خون کمتر از 4  میلی مول در لیتر برسد، بیمار با قند خون پایین یا هیپوگلیسمی روبرو است

دلایل پایین افتادن میزان قند خون
مواردی چون نخوردن غذا یا به حد کافی نخوردن، استفاده از انسولین و داروهایی که برای پایین آوردن قند خون از آنها استفاده می شوند، فعالیت بدنی  بیش از معمول (بدلیل استفاده بیش از حد عضلات از قند خون)، گرمای زیاد، نوشیدنی های الکلی و برخی از بیماری ها در تنظیم قند خون اثر می گذارند و می توانند باعث کاهش میزان قند خون شوند

علائم پایین افتادن قند خون
این حالت ممکن است که در هر شخصی متفاوت باشد ولی بطور معمول  هیپوگلیسمی با علائمی چون عرق، سرگیجه، لرزش دست ها، تپش قلب، تغییر رفتار و خلق و خو، سرگیجه، سردرد، عدم تمرکز و اختلال حواس، تهوع، اختلالات بینایی و نهایتا بی هوشی همراه است. درمان این حالت اگرچه به روشی ساده با رساندن قند خون به میزان معمول ممکن است سرعت عمل در درمان بسیار مهم است 

نحوه مراقبت از بیمار مشکوک به هیپوگلیسمی
در صورت مشکوک بودن به  هیپوگلیسمی بهتر است چنانچه وسیله اندازه گیری قند خون را در اختیار دارید، قند خون را اندازه بگیرید. چنانچه دسترسی به گلوکومتر ندارید، برای پیشگیری از بدتر شدن حال بیمار برای بالا بردن قند خون و رساندن آن بحد طبیعی چند حبه ی قند یا چند قاشق شکر را در آب حل کرده و به بیمار بدهید (بیمار حتما باید در این حالت هوشیار باشد، در صورتی که بیمار بی هوش است خوراندن آب یا هر مایع دیگر می تواند باعث خفگی شود). وقتی کمی بهتر شد وعده ی غذا یا چند بیسکوییت (البته نه بیسکوییت های رژیمی) به بیمار بدهید. برخلاف آنچه ممکن است تصور رود شکلات نمی تواند خیلی سریع قند خون را بالا ببرد و از این جهت برای درمان هیپوگلیسمی مناسب نیست

برخی از بیماران دیابتی که مرتب دچار هیپوگلیسمی می شوند، از طریق دکتر معالج خود آمپولی بنام گلوکوژن2 در اختیار دارند که پس از تزریق قند خون را بالا می برد و بیمار را از حالت هیپوگلیسمی خارج می کند. البته تاثیر این آمپول کوتاه مدت بوده و وقتی که هوشیاری بیمار برگشت مهم است که به بیمار آب قند  و نهایتا وعده ی غذایی داده شود

در مواجهه با بیمار دیابتی که بی هوش شده، ابتدا به فوریت های پزشکی 999 زنگ بزنید. چنانچه بیمار گلوکاگون دارد آنرا به بیمار تزریق کنید - خود بیمار و نیز اطرافیان وی باید از قبل با این آمپول و نحوه ی تزریق آن آشنا باشند. چنانچه حال بیمار بهتر شد آب قند یا آب میوه (نه آب میوه رژیمی) و نهایتا غذا به بیمار داده شود

1. Hypoglycaemia
2. glucagon

©All rights reserved
  دکتر شهیره شریف(PhD, MSC)
++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Disclaimer: the main purpose of this blog is to assemble my notes for my Continuing Professional Development (CPD). The topic discussed here should not be referred to as the only source of information. If there is anything with respect to this article that concerns you, please contact your doctor or pharmacist

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ 


شوره سر = ِDandruff

 شوره سر ترکیب سلول های مرده پوست سر همراه با ترشحات پوستی است که گاهی به صورت پوسته های سفید یا خاکستری رنگ بر روی شانه و لباس دیده می شوند. جایگزینی سلولهای مرده پوست با سلول های جدید پدیده ای معمول است. البته سلول های مرده قابل رویت نیستند، ولی در  کسانی که دچار شوره سر هستند، چرخه تولید و جایگزینی سلول های نو پوست سر سریع تر از معمول انجام می گیرد و نهایتا حجم بالای این سلول ها شوره سر را قابل رویت می سازد. شوره سر گاهی همراه با قرمزی و خارش یا سوزش می باشد، ولی کلا از نظر پزشکی مسئله خاصی به شمار نمی رود و بیشتر از نظر اعتماد به نفس برای بیمار مسئله ساز است

شوره ی سر می تواند به علت وجود بیماری هایی چون اگزما، حساسیت (به شامپو یا مواد آرایشی که برای مو استفاده می شود) و بیماری های قارچی تولید شود. البته عوامل دیگری نیز در تشدید این عارضه دخیلند از جمله کمبود خواب و تغدیه ناصحیح، کمبود ویتامین ها، فشارهای روحی و عصبی، عدم شستشوی صحیح مو و باقی ماندن مواد شوینده سر و استفاده از برخی از داروها

برای مبارزه با شوره سر معمولا از شامپوهای مخصوص مانند پریتیون روی1 و سلنیم سولفید2 استفاده می شود. گاهی نیز به استفاده از شامپوهای ضد قارچ مانند ایمیدازول3 و کتوکونازول4 نیاز است

1. zinc pyrithione
2. selenium sulphide
3. imidazoles
5. ketoconazole


©All rights reserved
  دکتر شهیره شریف(PhD, MSC)
++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Disclaimer: the main purpose of this blog is to assemble my notes for my Continuing Professional Development (CPD). The topic discussed here should not be referred to as the only source of information. If there is anything with respect to this article that concerns you, please contact your doctor or pharmacist

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ 


Thursday, 26 June 2014

واکسیناسیون برای مسافرت

 بی مناسبت ندیدم در شروع فصل تابستان به واکسن های پیشنهادی برای سفر به ایران بپردازیم. در ابتدا باید تاکید کنم که برای جمع آوری این مطلب از اطلاعات انجمن ملی داروخانه ها (در انگلستان) استفاده شده که تا ژوئن 2015 معتبر می باشد.

از جمله اطلاعاتی که در اختیار افرادی که قصد مسافرت به خارج از انگلستان را دارند قرار می گیرد، لیست واکسیناسیون الزامی و یا پیشنهادی برای کشور مقصدشان است. البته باید بین چهار تا شش هفته قبل از مسافرت به فکر واکسینه شدن بود. چرا که واکسن نیاز به زمانی دارد تا بتواند آنتی بادی لازمه را در بدن تولید کند. ضمنا چنانچه واکنش خاصی نسبت به واکسن صورت بگیرد، در خیلی از موارد این فرصت، امکان درمان قبل از سفر فراهم می سازد.

در حال حاضر استفاده از دو واکسن زیر برای سفر به ایران توصیه می شود:
هپاتیت A = Hepatitis A
واکسیناسیون علیه این بیماری بخصوص در نقاطی که وضعیت بهداشت نامناسب است توصیه می شود.

کزاز =   Tetanus
معملا به کسانی که در عرض ده سال گذشته این واکسن را نزدند، توصیه می شود.

+++

واکسن های زیر اگرچه الزلمی نیستند و بطور معمول توصیه نمی شوند، در برخی شرایط بهتر است استفاده از آنها در نظرگرفته شود:
وبا = Cholera
بخصوص کسانی که به مناطق روستایی سفر می کنند در خطر ابتلاء به این بیماری هستند.

هپاتیت B = Hepatitis B
استفاده از این واکسن در شرایط خاص پیشنهاد شده. مثلا برای کسانی که به دفعات متعدد یا مدت طولانی به ایران سفر می کنند،  کسانی که بیماری کلیوی یا کبدی دارند و بیماران هموفیلی.

هاری = Rabies
 برای کسانی که در تماس با حیوانات هستند یا به مناطقی که امکان دسترسی فوری به مراکز خدمات بهداشت و درمان ندارند توصیه می شود.  حتی پس از واکسینه شدن، در صورت گاز گرفته شدن توسط حیوانات باید هرچه سریع تر بیمار به اولین مرکز درمان در دسترس رسانده شود

تیفوئید = Typhoid
برای کسانی که به مناطقی با سطح بهداشت پایین مسافرت می کنند توصیه شده



پیشگیری از بیماری مالاریا
اطلاعات مربوط به پیشگیری مالاریا هر شش ماه یکبار به روز می شود، مطالب زیر تا دسامبر 2014 معتبر است.

شرایط آب و هوایی چون دمای بیشتر از 20 تا 30 درجه سانتی گراد و رطوبت باعث افزایش ریسک ابتلاء به مالاریا می شود. در شهر ها کمتر این بیماری را شاهد هستیم. نکته ای که باید توجه داشت این است که استفاده از قرص های ضد مالاریا صد در صد از بروز این بیماری جلوگیری نمی کند و بهترین درمان پیشگیری است. از جمله راههای پیشگیری عبارتند از: استفاده از مواد دافع حشرات روی بدن و لباس (فرمول های خاص مخصوص بدن که استفاده از آنها برای انسان بی ضرر اعلام شده) و استفاده از حشره کش ها در فضای اتاق، استفاده از البسه ی آستین بلند، شلوار و جوراب، بخصوص بعد از غروب آفتاب و استفاده از پشه بندهایی که بهpermethrin  آغشته شدند.

در نقاط روستایی جنوب شرقی کشور و مرزهای شمالی با آذربایجان و ترکمنستان در ماههای مارس تا نوامبر استفاده از داروهای ضد مالاریا توصیه شده. برای افراد بزرگسالی که دچار بیماری خاصی نیستند و از دارو استفاده نمی کنند، قرص های ضد مالاریا Proguanil 100mg  (روزی دو عدد)  و  Chloroquine 250mg (دوقرص هفته ای یکبار) پیشنهاد شده. قرص های ضد مالاریا باید با غذا استفاده شود و دوره ی استفاده از دارو باید تکمیل شود. دوره ی استفاده از این قرص ها یک هفته قبل از مسافرت، در طول سفر و چهار هفته پس از بازگشت می باشد.

برای واکسینه شدن و تهیه داروهای ضد مالاریا با دکتر خود مشورت نمایید.

©All rights reserved
  دکتر شهیره شریف(PhD, MSC)



++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Disclaimer: the main purpose of this blog is to assemble my notes for my Continuing Professional Development (CPD). The topic discussed here should not be referred to as the only source of information. If there is anything with respect to this article that concerns you, please contact your doctor or pharmacist

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Tuesday, 20 May 2014

درمان دارویی فشار خون

در بخش قبل http://pharmacistonboard.blogspot.co.uk/2014/05/blog-post.html در مورد راهکارهای غیر دارویی مبارزه با فشار خون بالا صحبت کردیم. در این بخش به درمان دارویی این بیماری می پردازیم. گرچه کنترل فشار خون بالا به روش غیر دارویی با اصلاح شیوه های ناصحیح زندگی مثل کم کردن میزان مصرف نمک (سدیم) برای همه بخصوص برای کسانی که دچار فشار خون بالا هستند مفید است ولی گاهی به تنهایی برای کنترل فشار خون کافی نیست و استفاده از دارو نیز الزامی است. البته قابل توجه است که در افرادی که دچار فشار خون بالا هستند و از دارو هم استفاده می کنند باز هم اصلاح روش های ناصحیح زندگی (مثلا سیگار نکشیدن) برای کم کردن دوز داروی مصرفی و ریسک بیماری های ثانوی (مثل ناراحتی های کلیوی) الزامی است.

داروهای زیادی برای کنترل فشار خون وجود دارد و پزشک معالج با توجه به فاکتورهایی چون سن و وجود بیماری های دیگر دارویی را انتخاب می کند. گاهی به عللی چون موثر نبودن دارو یا عوارض جانبی دارو، ممکن است که دکتر داروی خاصی را عوض کرده یا ترکیب دیگری را به آن اضافه نماید. داروهای فشار خون حتما باید زیر نظر پزشک استفاده شود و بدون مشورت با پزشک معالج و سرخود نباید نوع و یا میزان این داروها را تغییر داد.

همانطوری که قبلا گفته شد فشار خون به دو عامل حجم خونی که از قلب خارج می شود و مقاومت رگها در مقابل عبور جریان خون بستگی دارد. داروهای کنترل فشار خون نیز اکثرا با تاثیرگذاری روی همین دو عامل کار می کنند. بطور کلی می توان داروهای معمول فشار خون را در بخش های زیر خلاصه کرد:

 مسدود کننده های کانال کلسیم  calcium channel blockers
مانند Nifedipine
این داروها مانع از ورود کلسیم به سلول های ماهیچه قلب و رگ ها می شوند و باعث کم شدن قدرت انقباض قلب و منبسط شدن رگ ها و نهایتا کم شدن مقاومت آنها در برابر عبور جریان خون می شوند. این گروه از داروها ممکن است باعث سرگیجه و تورم در مچ پاها شود

مهار کننده های ACE ACE Inhibitors
مانند Ramipril
این گروه از داروها از تولید  Angiotensin که ماده ای است در بدن تولید می شود و باعث انقباض رگ ها می شود جلوگیری می کنند و در نتیجه باعث منبسط شدن رگ های خونی می شوند. از معمول عوارض جانبی این گروه می توان از سرفه خشک نام برد.

دیورتیک ها  Diuretics
مانند Frusemide
میزان ادرار را زیاد می کنند و از طریق ادرار، آب و نمک را از بدن دور می کند. در نتیجه حجم خون در رگ ها کمتر می شود و بدین طریق فشار خون پایین میاید. برخی از داروهای این گروه میزان پتاسیم خون را نیز کم کرده و گرفتگی در عضلات پا و ضعف را باعث می شوند. در این صورت دکتر ممکن است استفاده از پتاسیم و یا داروهایی دیگری از این گروه (مثل Spironolactone  (که حافظ پتاسیم هستند را تجویز نماید.

بتا بلاکرها B-blockers
مانند Atenolol
این داروها ضربان قلب را آهسته تر می کنند و نهایتا حجم خون که از قلب خارج می شود را کم می کنند. معمولا این گروه از داروها به عنوان خط اول درمان استفاده نمی شود از عوارض جانبی این گروه از بی خوابی و نفس تنگی می توان نام برد.

آلفا بلاکرها A – blockers
مانند Cardura
این گروه داروها تون یا قدرت ماهیچه ای جداره ی رگ ها را کم می کند و از این راه مقاومت علیه عبور جریان خون را می کاهد. چنانچه داروهای دیگر برای درمان فشار خون بالا مفید نباشند از این گروه استفاده می شود. از عوارض جانبی این گروه می توان از تند کردن ضربان قلب نام برد.


©All rights reserved
  دکتر شهیره شریف(PhD, MSC)

نوشته های دیگر سایت در مورد فشار خون

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Disclaimer: the main purpose of this blog is to assemble my notes for my Continuing Professional Development (CPD). The topic discussed here should not be referred to as the only source of information. If there is anything with respect to this article that concerns you, please contact your doctor or pharmacist

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Saturday, 3 May 2014

درمان غیر دارویی فشار خون

قبلا در مورد فشار خون بالا صحبت شد. در اینجا به روش های درمان غیر دارویی فشار خون بالا اشاره می کنم و در قسمت بعدی به درمان دارویی این بیماری می پردازم

شیوه زندگی روی فشار خون اثر دارد. گاهی با اصلاح روش های نادرست می توان فشار خون بالا را کنترل کرد، البته برخی اوقات هم نیاز به استفاده از دارو است

یکی از مهمترین کارهایی که بیمار می تواند برای بهبودی خود انجام دهد کم کردن میزان نمک مصرفی است. کلا کم کردن  نمک مصرفی برای همه مفید است. با محدود کردن آن، فشار خون افرادی که دچار فشار خون بالا نیستند خیلی تفاوت نمی کند ولی اکثر افرادی که دچار فشار خون بالا هستند می توانند فشار خون خود را قدری کاهش دهند. وقتی به محدود کردن میزان نمک اشاره می شود فقط نمکی که در تهیه و پخت غذا بکار می رود یا هنگام صرف غذا به آن اضافه می شود و یک نوع عادت است، مورد بحث نیست. تقریبا برای تهیه تمام فراوری های خوراکی حتی کیک و بستنی از نمک استفاده می شود. بنابر این باید از مصرف مواد خوراکی فراوری شده چون سوسیس، کالباس، کریسپ، قرص گوشت، غذاهای کنسرو شده یا نگهداری شده در آب نمک خودداری کرد. سازمان بهداشت و درمان ملی انگلیس* استفاده ی کمتر از 6 گرم (حدود یک قاشق چایخوری) نمک در روز را پیشنهاد می دهد. برای بهتر شدن طعم غذا می توان بجای نمک از آب لیمو، سرکه، ماست یا ادویه بخصوص زغفران استفاده کرد

استفاده از مواد خوراکی کم چرب با فیبر بالا مثل میوه (مخصوصا موز، آلو، پرتقال، انگور، انجیر و هلو)، سبزیجات تازه (بخصوص کرفس، سیر، سیب زمینی، گوچه فرنگی، اسفناج) و ماهی تازه (برای ویتامین د و امگا 3 آن) نه تنها برای پایین آوردن فشار خون بلکه برای سلامت عمومی بدن هم مهم است

از دیگر روش های کمک به خود در فشار خون بالا و همچنین برای سلامت عمومی آرامش و تمدد اعصاب، خودداری از استفاده زیاد از حد نوشیدنی های الکلی و کافئین دار و عدم استفاده از سیگار در افراد سیگاری است. همچنین نگه داشتن وزن بدن در حدی متعادل و دوری از اضافه وزن، بسیار مهم است. ورزش بطور منظم بخصوص ورزش دینامیکی مثل پیاده روی به مدت 45 دقیقه تا یک ساعت در روز برای سه روز در هفته در پایین آوردن فشار خون بالا موثر است. لازم به توجه است که ورزش های مقاومتی و برخی از ورزش های سنگین برای افرادی که دچار فشار خون بالا هستند الزاما مفید نیست و ممکن است باعث بروز ناراحتی های دیگر مثل آنژین صدری شود 

مرجع
visited on 3rd May 2014

©All rights reserved
  دکتر شهیره شریف(PhD, MSC)

نوشته های دیگر سایت در مورد فشار خون
++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Disclaimer: the main purpose of this blog is to assemble my notes for my Continuing Professional Development (CPD). The topic discussed here should not be referred to as the only source of information. If there is anything with respect to this article that concerns you, please contact your doctor or pharmacist

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Tuesday, 25 March 2014

سوهاضمه و روش درمان آن

متن زیر برای درمان سوهاضمه ای است که به ندرت یا گهگاه گریبانگیر افراد می شود و درد آن قابل تحمل است. چنانچه به طور مرتب دچار این عارضه می شوید، درد شدید دارید، سوهاضمه با علائم دیگر همراه هست، یا خانم حامله هستید و یا از داروهای دیگر استفاده می کنید برای درمان سوهاضمه باید به پزشک مراجعه کنید

علائم معمول سوهاضمه
درد در ناحیه شکم، سوزش و حالت اسیدی در مری و حلق که به آن ترش کردن هم گفته می شود، نفخ، حالت تهوع یا استفراغ و احساس پر بودن معده

درمان معمول
استفاده از داروهایی که بطور کلی به آنها آنتی اسید گفته می شود. این گروه از داروها ه با حنثی کردن اسید معده خیلی سریع عمل می کند  مثلا Rennie and Bisodol
گروه بعدیAlginate  هست. این داروها با ایجاد سدی کف مانند در قسمت بالای معده جلوی حرکت اسید معده را به سمت حلق می گیرند. به عنوان نمونه می شود از Rannie extra and Gaviscon  نام برد
دسته دیگر داروهایی هستند که برای درمان نفخ ازآنها استفاده می شود مثل  Maalox and Asilone   
H2 blocker ها هم داروهایی هستند که تولید اسید را کاهش می دهند مثل Ranitidine

نکاتی که دانستن آنها مفید است
وزن مناسب فشار اضافه روی معده را کم می کند و باعث می شود کمتر دچار سو هاضمه شویم. همچنین ترک سیگار برای افراد سیگاری مفید است چرا که ماهیچه ای که بین مری و معده قرار دارد به علت مواد داخل سیگار سست می شود  و همین امر اسید معده را به سمت حلق می فرستد.
مصرف برخی از داروها مثلا آسپرین باعث سوهاضمه می شود (البته هیچگاه بدون مشورت با تیم پزشکی معالج و سرخود دارو را نیاید قطع کرد)، همچنین استفاده از غذاهای چرب یا ادویه زیاد، نوشیدنی های الکلی یا کافیین دار هم گاهی باعث سوهاضمه می شود، سریع خوردن غذا یا ترکیب چند نوع مواد غذایی هم زمان مثل میوه  با غذای چرب، عصبانی بودن  یا داشتن استرس زیاد هنگام غذا خوردن هم باعث سوهاضمه می شود
اگر معمولا در شب دچار سوهاضمه می شوید بلافاصله قبل از خواب غذا نخورید و هنگام
خواب چند بالشت زیر سر بگذارید تا معده پایین تر از سر و گردن قرار بگیرد

درمان سنتی ایرانی ها استفاده از گیاهان دارویی چون نعناع و زیره است و البته نبات. ولی مهم ترین نکته ای که باید به خاطر بسپاریم این است که بهترین درمان پیشگیری است


©All rights reserved
  دکتر شهیره شریف(PhD, MSC)

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Disclaimer: the main purpose of this blog is to assemble my notes for my Continuing Professional Development (CPD). The topic discussed here should not be referred to as the only source of information. If there is anything with respect to this article that concerns you, please contact your doctor or pharmacist

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Tuesday, 11 February 2014

نکاتی در مورد سرما خوردگی Common cold

سرما خوردگی از بیماری های شایع واگیر دار دستگاه تنفسی است که علائم آن معمولا شامل خستگی، تب، لرز، سرفه، عطسه، گلودرد، سردرد، آبریزش چشم، بینی یا گرفتگی بینی می شود. دوره ی سرما خوردگی معمولاً حدود یک هفته تا ده روز طول می کشد. البته برخی از علائم (مثلا سرفه) ممکن است تا سه هفته هم دوام داشته باشند. چنانچه دوران بیماری بیشتر از این شد باید به پزشک مراجعه شود

در ایران خیلی از پزشکان به درمان سریع سرما خوردگی اعتقاد دارند و خیلی زود دست به درمان می زنند حتی با استفاده از داروهای تزریقی. در انگلستان شیوه برخورد با این بیماری متفاوت است و تیم پزشکی بر این باورند که سرما خوردگی معمولا بیماری خطرناکی نیست و با چند روز استراحت و استفاده از دارو های معمول می توان بر آن غلبه کرد

بدن وقتی مورد تهاجم هر میکروبی قرار می گیرد، آنتی‌بادی علیه آن میکروب را تولید می کند. ساخت هر آنتی بادی خاص برای اولین بار مدتی طول می کشد برای همین وقتی بدن با میکروب سرما خوردگی مواجه می شود تا مدتی علائم بیماری ادامه دارد تا آنتی بادی علیه آن ساخته شده تا با میکروب مقابله کند. در مواردی که بدن مجددا مورد تهاجم همان میکروب قرار بگیرد چون قبلا آنتی بادی مناسب در بدن ساخته شده سیستم ایمنی بدن می تواند به اطلاعات بایگانی شده در مورد آنتی بادی ها مراجعه کرده و سریعا مقداری بیشتر از آنتی بادی مورد نظر را ساخته و با میکروب مقابله کند. البته از آنجا که میکروب های زیادی عامل سرما خوردگی هستند و هر بار که بدن مورد تهاجم میکروب جدیدی قرار می گیرد، تا ساخت آنتی بادی مناسب بر علیه آن میکروب بدن مصون نیست، شخص در طول عمر به دفعات دچار سرما خوردگی می شود. علاوه بر تعداد زیاد میکروب ها جهش در ساختار ژنتیکی آنها هم می تواند باعث تغییر عامل بیماری شود. به همین دلیل کسانی که از واکسن سرما خوردگی استفاده می کنند هر ساله نیاز به تجدید این واکسن دارند. سیستم دفاعی بدن در حضور واکسن سرما خوردگی که معمولا شامل نوع غیر فعال یا پوسته خارجی میکروب می شود، شروع به تولید آنتی بادی مناسب می کند. در نتیجه چنانچه شخص واکسینه شده در معرض حمله همان میکروب قرار بگیرد به سرعت آنتی بادی مناسب را تولید کرده و خیلی سریع تر از شخصی که برای اولین بار با این میکروب مواجه شده بهبود میابد

گاهی تشخیص سرما خوردگی شدید از بیماری های دیگر که نیاز به درمان خاص دارند دشوار است. البته حتی سرما خوردگی معمول برای برخی افراد بخصوص نوزادان، افراد مسن و کسانی که دچار ناراحتی های دیگری چون نارسایی سیستم ایمنی هستند می‌تواند خطرناک باشد و باید حتما در این موارد بیمار تحت نظر باشد

از آنجا که میکروب بیماری سرما خوردگی می توانند تا مدتی خارج از بدن بیمار زنده بمانند معمولا تماس با عامل بیماری، از طریق ترشحات بینی و گلو که با سرفه یا عطسه در هوا پخش می شوند یا تماس به اشیای آلوده مثلا دستگیره در یا گوشی تلفن، باعث انتشار این بیماری می شود. به همین دلیل شیوع سرما خوردگی در خانواده و یا مکان های عمومی بخصوص مدارس بیشتر دیده می شود

نحوه درمان و پیشگیری از ابتلا به سرماخوردگی
علی رغم همه پیشرفت ها در زمینه علم داروسازی، هنوز هیچ دارویی برای درمان سرما خوردگی معمول ساخته نشده. آنتی‌بیوتیک‌ها اگرچه بیماران علاقه به استفاده از آنها دارند در درمان عفونت‌های ویروسی نقشی ندارند. داروهایی که معمولا شاهد تبلیغات آنها در وسائل ارتباط جمعی هستیم برای درمان علائم بیماری است و  متاسفانه خیلی از آنها چندان هم موثر نیستند و اثرشان اثبات نشده

ولی شاید بهترین درمان برای سرما خوردگی کمی مدارا با بدن هست و استراحت. وقتی که استراحت می کنیم بدن به ترمیم می پردازد. خستگی و استرس بدن را آسیب‌پذیر می سازد. در این مواقع تقویت سیستم دفاعی بدن با استفاده از ویتامین ث و زینک می تواند کمک کند. داروهای مسکن و تب‌بر مانند ایبوپروفن و پراسیتامول هم گاهی برای سرما خوردگی مفید است

تغذیه صحیح و استفاده از مایعات بخصوص آب بسیار مهم است. نوشیدن آب زیاد باعث می شود تا سموم  از طریق کلیه و یا تعرق از بدن سریع تر دفع شود. میوه و سبزیجات تازه (بخصوص موادی که دارای درصد بالای ویتامین ث هستند، مثل لیمو شیرین یا ترش) هم مناسب هستند. سوپ مرغ از دیرباز برای بیماران مبتلا به سرما خوردگی استفاده می شده. امروزه ثابت شده که سوپ مرغ خواص ضد التهابی دارد و چون غذایی سبک است و بدن انرژی زیادی برای هضم آن صرف نمی کند برای تغذیه در دوران سرماخوردگی بسیار مناسب می باشد. از دیگر داروهای سنتی ایرانی برای درمان علائم سرماخوردگی می توان از به دانه نام برد که برای ملایم کردن مجاری حلق و نای در درمان سرفه می تواند مفید باشد. همچنین قرقره با آب ولرم و نمک و استفاده از عسل می تواند برای بهبود برخی از علائم سرما خوردگی مفید باشد. در صورت گرفتگی مجاری تنفسی استفاده از بخور کمک می کند. می توان از بخار آب و یا قطره اکالیپتوس در آب استفاده کرد

در برخی از موارد آنتی‌هیستامین‌ها مثل کلرفنیرامین در کاهش علائمی چون آبریزش بینی و عطسه موثراند. داروهای ضد  گرفتگی بینی چون سودوافدرین* نیز البته فقط برای استفاده کوتاه مدت می توانند مفید باشد.  بهتر است از داروهای ترکیبی (که برای درمان همزمان علائم مختلف، مثل تب و گرفتگی بینی و غیره تهیه شده) چنان که همه آن علائم در بیمار مشاهده نمی شود دوری جست و داروها را برحسب نیاز و به تنهایی استفاده کرد. مگر آنکه همه علائم در بیمار وجود داشته باشد. فراموش نکنید که قبل از استفاده از هر دارویی بهتر است با پزشک یا داروساز خود مشورت نمایید

گاهی سرماخوردگی معمول اگرچه خود خطری ندارد به علت درگیر کردن سیستم ایمنی بدن ممکن است احتمال بروز بیماری عفونی ثانوی دیگری را نیز بالا ببرد. در نتیجه چنان که علائم بیماری پس از ده روز بهبود نیافت یا شدت پیدا کرد و یا علائم خاصی مثل صدای خس خس سینه (بخصوص در کودکان در هنگام شب) همچون درد قفسه سینه، سرفه همراه با خون یا خلط سبز رنگ، یا شکل گیری نقاط سفید روی گلو باید به پزشک مراجعه شود

با توجه به نکاتی که گفته شد باید توجه کرد که پیشگیری از ابتلا به سرماخوردگی موثرتر از درمان است. توجه به بهداشت در هنگام بروز این بیماری برای بیمار و اطرافیان وی ضروری است. مثلا شستن مرتب دست ها بسیار مهم است و همچنین شخص بیمار در هنگام عطسه یا سرفه کردن باید از دستمال کاغذی  استفاده کند تا از انتشار عوامل بیماری در فضا جلوگیری شود

برای اطلاعات بیشتر به کمپین
Catch it, bin it, kill it
شرکت خدمات بهداشت ملی انگلستان که چند سال پیش آغاز شد مراجعه نمایید
http://www.nhs.uk/Video/Pages/catch-it-bin-it-kill-it.aspx


Pseudoephedrine *   


دکتر شهیره شریف (PhD, MSc)
 @ All rights reserved

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
Disclaimer: the main purpose of this blog is to assemble my notes for my Continuing Professional Development (CPD). The topic discussed here should not be referred to as the only source of information. If there is anything with respect to this article that concerns you, please contact your doctor or pharmacist
+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++